Заңдардың кері күші болмайды – азаматтардың құқықтарын қорғаудың маңызды қағидасы

Құқықтық мемлекет құрудың негізгі қағидаларының бірі – азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау. Қазақстан Республикасының Конституциясында азаматтарға жаңа міндеттер жүктейтін немесе олардың жағдайын нашарлататын заңдардың кері күші болмайтыны нақты белгіленген. Бұл норма қоғамдағы әділдікті, құқықтық тұрақтылықты және азаматтардың мемлекетке деген сенімін қамтамасыз етуге бағытталған.

Аталған қағиданың мәні – жаңа заңдар тек олар күшіне енгеннен кейінгі құқықтық қатынастарға ғана қолданылатынында. Яғни, заң қабылданғанға дейін орын алған әрекеттерге немесе жағдайларға кейіннен енгізілген нормаларды қолдануға болмайды. Бұл азаматтардың бұрын жасалған іс-әрекеттері үшін жаңа талаптармен жауапкершілікке тартылмауына кепілдік береді.

Мұндай құқықтық ұстаным қоғамда заңның үстемдігін қамтамасыз етіп, құқықтық айқындықты қалыптастырады. Азаматтар белгілі бір әрекеттерді жасаған кезде сол кезеңде қолданыста болған заңдарға сүйенеді және олардың құқықтық жағдайы кейіннен қабылданған заңдар арқылы нашарламайтынына сенімді болуы тиіс.

Сонымен қатар, бұл қағида мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтып, адам құқықтарының қорғалуын қамтамасыз етеді. Заңдардың кері күшінің болмауы – әділдік пен құқықтық тұрақтылықтың маңызды кепілі болып табылады.

Осылайша, Конституцияда бекітілген бұл норма азаматтардың құқықтық қорғалуын қамтамасыз етіп, Қазақстанда құқықтық және демократиялық мемлекет қағидаларының нығаюына қызмет етеді.

Алатау қаласы әкімінің баспасөз хатшысы
Гүлназ Кеңесбаева